$(document).ready(function () { $(".validate").validationEngine(); });
Thứ ba, 05-11-2019 | 15:00GMT+7

Nghệ nhân ưu tú Trần Mạnh Hùng: Gìn giữ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc

TBV - Quê gốc Hà Nam Ninh, sinh ra và lớn lên tại tỉnh Hòa Bình, cậu bé Trần Mạnh Hùng từ thuở ấu thơ đã say mê với tiếng đàn, nhịp phách và những làn điệu hát chầu văn của ông nội và bố.
Thấy con có năng khiếu, cụ Trần Tích Lực (sinh1910 - bố đẻ của Hùng) rất vui và có ý để tâm truyền dạy, và thế là cậu bé Hùng biết hát trước khi biết đọc, sau khi học xong phổ thông, từ năm 1980-1984 Trần Mạnh Hùng chính thức ôm đàn theo nghề hát chầu văn truyền thống của ông cha, ông đã xoay sở đủ các nghề để ổn định cuộc sống gia đình và thỏa mãn đam mê ca hát, cái nghề mà dẫu không giàu sang phú quý, song cũng rất phong lưu, tao nhã này. 

Ông Hùng tâm sự: Mặc dù ông đã khá thuần thục các lối hát, đàn theo các lối văn sai, các lối phú, cờn dọc, hát xá, xong ông vẫn tiếp tục đi tới các địa phương, tìm đến các đình, chùa, say mê tìm học và ông đã sử dụng rất tốt các loại đàn bầu, đàn nguyệt và bộ gõ, vừa đàn vừa hát thành thạo các bài hát chầu văn của nhiều tác giả và các bài hát văn do ông nghiên cứu sáng tác, phục vụ tốt các buổi biểu diễn giao lưu văn nghệ của địa phương (từ huyện đến xã).
 

Nghệ nhân ưu tú Trần Mạnh Hùng.

Đặc biệt là bản văn thờ mẫu Âu Cơ do ông sáng tác đã đựợc Sở Văn hóa thông tin tỉnh Hòa Bình cấp phép sản xuất băng đĩa CD, bài hát nhan đề: "Về thăm Mẫu tổ Âu Cơ", phát hành rộng rãi trong và ngoài địa bàn, quảng bá phục vụ cho lễ hội khu danh thắng Động Tiên. Ông còn trực tiếp cùng vợ con tham gia tích cực các hoạt động văn hóa tâm linh tại khu đền Mẫu, thờ Mẫu Âu Cơ, Đền Trình Động Tiên, Động Tam Tóa, Động Mẫu Long,... thuộc khu danh thắng Động Tiên trên địa bàn xã Phú Lão, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình, phục vụ đông đảo du khách thập phương tới tham quan, chiêm bái, được địa phương ghi nhận đánh giá cao. 

Không những thế, từ năm 1993 đến nay, Trần Mạnh Hùng còn truyền dạy cho 31 học trò trong và ngoài địa phương, trong đó có nhiều nam thanh, nữ tú thông thuộc đàn và hát, nhiều người đã thành danh, đi biểu diễn ở nhiều địa phương trong cả nước. Điều đáng phấn khởi là trong số 10 người con, trai, gái, dâu, rể của gia đình ông, ai cũng yêu thích ca hát, vợ chồng ông có 3 người con thi đỗ vào học tại trường Đại học Văn hóa nghệ thuật Quân đội, chuyên ngành âm nhạc dân tộc. 
 

Danh hiệu Nghệ nhân ưu tú, được Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng trao cho ông Trần Mạnh Hùng
 
Tôi đến nhà thăm ông, trực tiếp được chứng kiến cảnh con trai, con gái ông đánh đàn, thổi sáo cho ông hát văn, bà Nga vợ ông bế cháu nội lắc lư theo nhịp phách, mới thấy được giá trị của âm nhạc dân tộc đang thấm sâu vào tâm trí các thế hệ trong gia đình ông và người dân làng Vai như thế nào, di sản văn hóa dân tộc đã và đang được gia đình ông cùng người dân, địa phương nơi đây trân trọng bảo tồn và phát huy rất mạnh mẽ. 

Nghệ nhân ưu tú Trần Mạnh Hùng (bên trái) cùng phóng viên Phạm Trường Sơn.

Năm 2012, ông Hùng gia nhập Câu lạc bộ Bảo tồn nghệ thuật Chầu văn Việt Nam xứ Đoài, ông vừa trau dồi thêm kiến thức, vừa truyền dạy cho các thành viên trẻ của Câu lạc bộ, động viên nhau hoạt động tích cực, chấp hành tốt các quy định của pháp luật trong lĩnh vực hoạt động văn hóa tín ngưỡng. Với những thành tích đã đạt được trong lĩnh vực hoạt động văn hóa nghệ thuật nêu trên, nhiều năm liền ông và gia đình được UBND, ngành văn hóa thông tin huyện Lạc Thủy và tỉnh Hòa Bình biểu dương, khen thưởng. 

Năm 2015, ông Trần Mạnh Hùng vinh dự được nhận Kỷ niệm chương của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch. Vinh dự hơn nữa là tháng 3/2019 vừa qua, nghệ nhân Trần Mạnh Hùng được Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Phú Trọng phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú, vì đã có cống hiến xuất sắc trong gìn giữ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc.
 
 Bài và ảnh: Phạm Trường Sơn