$(document).ready(function () { $(".validate").validationEngine(); });
Thứ hai, 12-08-2019 | 09:35GMT+7

Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Văn Tiếp: Trăn trở về nghề gỗ mỹ nghệ truyền thống

TBV - Quảng Nam là tỉnh có thế mạnh về tiềm năng du lịch của vùng đất có bề dày văn hóa lịch sử, là một điểm dừng chân đầy thú vị cho du khách gần xa. Trong “trăm nghề” ấy, tại huyện Điện Bàn đặc biệt nổi tiếng với nghề mộc mỹ nghệ truyền thống... Một nghề đã gắn với tên tuổi nghệ nhân nhân dân Nguyễn Văn Tiếp đã từ lâu đời. Bên cạnh đó, ông luôn trăn trở về nghề…
Hậu duệ đời thứ 5 tiếp nối nghề truyền thống

Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tiếp sinh năm 1954 tại thôn Đông Khương 1, xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Tuổi thơ của ông đã gắn liền với cái nghề truyền thống mà tổ tiên ông đã dày công gây dựng đó là nghề mộc. Từ cây gỗ, những người thợ ở đây đã làm nên rất nhiều sản phẩm như nhà cửa,vật dụng trang trí... nhưng với nghề mộc mỹ nghệ, giá trị gỗ được nâng lên đến đỉnh cao.

Trao đổi với phóng viên Báo Thời báo Làng nghề Việt, ông Tiếp cho biết: ông đã theo học nghề từ năm 14 tuổi, tất cả đều được học từ ông nội mình. “Thời đó, chúng tôi không những học cái nghề mà còn học cả chữ nho, học cái tâm, cái đức của một dòng họ làm nghề. Ban ngày học nghề, ban đêm học chữ nho” - nghệ nhân Nguyễn Văn Tiếp chia sẻ. Có lẽ chính nhờ vậy, ông trang bị được cho bản thân mình vốn chữ nho kha khá, điều này giúp ông phát triển rất nhiều trong nghề mộc. Nhưng vì chiến tranh tàn phá, cả vùng chỉ còn một gia đình cụ Tổ giữ nghề. Hòa bình thống nhất các cụ lần lượt ra đi theo qui luật tự nhiên. Nghề có nguy cơ bị mai một. Nhận thấy cái nghề này rất hay mang đậm bản sắc dân tộc, cùng với mong muốn được đem những gì đã học từ ông cha truyền lại cho lớp trẻ sau này để phát huy hơn nữa giá trị truyền thống của một làng nghề, ông đã thuyết phục gia đình đầu tư gây dựng lại và phát triển nghề mộc.
 

Cổng chào của nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tiếp.

40 năm truyền nghề miễn phí

Đáng trân trọng hơn ở ông đó là việc không ngừng sáng tạo nhằm biến khát vọng đổi đời cho nhiều con em lao động nghèo trong làng. Từ ngày đầu khôi phục lại nghề đến nay, cơ sở mộc Nguyễn Văn Tiếp năm nào cũng nhận 30 - 40 em theo học nghề. Các em nhà nghèo còn được ông cho theo học và truyền nghề. Điều quan trọng là mỗi học trò có ý chí, tâm nguyện theo đuổi với nghề hay không? Nguyễn Văn Tiếp không chỉ truyền thụ cho các em học nghề mà còn ân cần, chỉ bảo cho các em về nhân cách đạo đức của nghề. Ông chia sẻ: không nhớ nổi đã dạy nghề cho bao nhiêu thợ, có nhiều người ở tận ngoài Bắc, trong Nam. Đến nay nhiều em trở thành thợ cả và đã dựng nên cơ nghiệp riêng. Nhờ vậy mà nghề mộc truyền thống ở đây ngày càng phát triển. Nguyên liệu chủ yếu là cây mít và các loại cây gỗ trồng trong vườn nhà. Ngoài ra, nguyên liệu còn được nhập từ Nam Phi, Campuchia.... Để phát huy hơn nữa giá trị của sản phẩm thủ công mỹ nghệ và làng nghề truyền thống ông đang đầu tư mở rộng cơ sở sản xuất - kinh doanh gắn với du lịch để đáp ứng nhu cầu của du khách trong và ngoài nước như: Xây dựng nhà trưng bày sản phẩm và hàng lưu niệm, khu truyền dạy nghề, khu hoàn thiện sản phẩm, khu tự thao tác cho khách du lịch..., nhằm tạo ra những sản phẩm chạm khắc gỗ truyền thống tinh xảo và đặc sắc mang hồn dân tộc kết hợp với hiện đại, góp phần làm giàu cho gia đình và xã hội.



Mọi người đang say mê làm việc.

Trăn trở về nghề

Ngoài việc không ngừng sáng tạo, Nguyễn Văn Tiếp còn nuôi khát vọng đổi đời cho nhiều con em lao động nghèo trong làng. Ông luôn xác định: muốn sống được với nghề thì chữ “tâm” phải đặt lên hàng đầu. Mỗi sản phẩm đều phải chứa đựng cái hồn. Bên cạnh đó, Đảng và Nhà nước cần có sự chung tay, góp sức để phát động phong trào giữ gìn  và phát triển Làng nghề. Ngoài ra, thường xuyên tổ chức ra Hội chợ Làng nghề để các nghệ nhân trong cả nước học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau để nghề trống thống của nước ta luôn được giữ gìn và tránh bị mai một. Từ đó, trở thành “Du lịch Làng nghề” ở mọi vùng miền trên cả nước để thu hút các du khách trong và ngoài nước.
 

Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tiếp bên cạnh sản phẩm.

Hơn 50 năm trong nghề với sự lao động và sức sáng tạo không ngừng, nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tiếp đã nhận được rất nhiểu giải thưởng và danh hiệu như: Giải Sản phẩm tinh hoa Việt Nam, Sản phẩm dự thi ấn tượng Quảng Nam năm 2003; Giải thưởng sáng tạo kiểu dáng sản phẩm GOLDEN V 2004-2005; danh hiệu Nghệ nhân bàn tay vàng hội chợ làng nghề Xưa và Nay - Hội An năm 2006; Nghệ nhân làng nghề 2007 của Hiệp hội làng nghề Việt Nam phong tặng; Năm 2010 là Nghệ nhân ưu tú… Năm 2016, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân.
 
Bài và ảnh: Thùy Dương