$(document).ready(function () { $(".validate").validationEngine(); });
Thứ năm, 21-03-2019 | 13:52GMT+7

Nghệ nhân Nghiêm Thị Thu Hương: Gìn giữ nét đẹp làng lụa Vạn Phúc

TBV - Sinh ra và lớn lên tại làng nghề dệt lụa Vạn Phúc, quận Hà Đông (Hà Nội), Nghệ nhân Nghiêm Thị Thu Hương ngay từ nhỏ đã mang trong mình một tình yêu tha thiết với nghề truyền thống của quê hương.
Không ngừng sáng tạo

Không chỉ được biết tới nghề qua đào tạo trong nước, nghệ nhân Thu Hương đã từng học tập và làm việc tại nước ngoài. Năm 1985, chị sang Nga học thiết kế sau đó làm việc tại Nga trong 4 năm. Vừa học vừa làm, chị Hương không ngừng rèn luyện, học hỏi và sáng tạo. Tại nơi đất khách quê người chị luôn được đánh giá cao về thái độ và chuyên môn làm việc. Có người còn trầm trồ khen ngợi những mẫu thiết kế của chị trên các chất liệu vải. 

Mảnh đất Hà Đông mang lại cho chị nhiều kỉ niệm đẹp, tiếng khung dệt, thoi đưa kẽo kẹt đêm ngày, hay hình ảnh những sợi tơ trắng óng ả phơi mình trong nắng hè, hình ảnh các bà các chị duyên dáng, thướt tha trong tà áo lụa…Tất cả đã thôi thúc chị trở về quê hương, gìn giữ và phát triển làng nghề truyền thống của dân tộc. Sau 4 năm học tập và làm việc ở nước ngoài, chị quay về quê hương làm nghề truyền thống. Sống với nghề có lẽ là cái duyên của chị, khi chị lập gia đình, cả gia đình nhà chồng cũng làm nghề  dệt lụa, chị lại có thêm gia đình làm cánh tay đắc lực cho sự nghiệp của mình. 
 

 Nghệ nhân Nghiêm Thị Thu Hương tại cửa hàng trong làng Lụa Vạn Phúc.

Làng nghề lụa Hà Đông cũng như bao làng nghề khác của Hà Nội, cũng trải qua không ít thăng trầm. Thời kì còn hợp tác xã, làng nghề phát triển ổn định, bà con có cơ sở để làm việc, nguyên liệu được cung ứng để bà con yên tâm sản xuất, đầu ra của sản phẩm cũng được hợp tác xã quan tâm. Sau khi hợp tác xã giải thể, nhiều hộ gia đình gặp khó khăn trong việc đầu tư cơ sở vật chất, một số người đã tìm nghề khác để sinh sống. Chị Hương lúc bấy giờ chuyển qua học thiết kế. Sau một thời gian học tập, chị về ứng dụng ngay trên vải lụa của làng nghề để thiết kế lên những mẫu mã độc đáo và đẹp mắt. 

Chị Hương chia sẻ: Bản thân tôi tự hào là người đầu tiên ở Hà Nội thành công với việc thiết kế túi thời trang xuất khẩu. Với chị mỗi mãu mã chị làm ra đều mang một nét đẹp riêng có, chúng đều chứa đựng trong mình những ý nghĩa riêng biệt. Nhờ vậy mà chị gửi gắm được tình yêu quê hương, niềm tự hào về làng nghề truyền thống của dân tộc tới bạn bè trong và ngoài nước.

Nhiều năm làm nghề cũng để lại cho chị nhiều kỉ niệm đáng nhớ, tiếp xúc với nhiều khách hàng thân thiện, cá tính. Vị khách khiến chị ấn tượng nhất chính là một du khách người Anh, chị này thăm quan gian hàng của chị Hương và vô cùng yêu thích các sản phẩm làm từ lụa đặc biệt là những mẫu áo dài, áo dài cách tân, vị khách cảm nhận sự mềm mại và mát mẻ trên chất liệu tơ tằm, màu sắc bắt mắt và tự nhiên. Vị khách mong muốn được sở hữu một chiếc áo bằng lụa. Tuy nhiên do ngoại hình quá to, nên cửa hàng không có mẫu nào vừa. Người khách này đã đề nghị chị Hương thiết kế riêng cho mình những mẫu áo bằng lụa. Nhận thấy đây là việc khá khó khăn, nhưng chị Hương đã nhận lời vì chị cảm thấy tình yêu của vị khách đối với lụa Hà Đông. Chị Hương phải mất rất nhiều thời gian để hoàn thành được các mẫu thiết kế của mình. Sau mỗi chiếc áo được may xong, mỗi khi khoác lên người vị khách lại ôm chị với một lời cảm ơn chân thành. Chị Hương cảm thấy vô cùng hạnh phúc vì chị đã đem lại niềm vui cho mọi người, chiếc áo như là một món quà vô giá chị gửi gắm cho vị khách. 
 

Một số sản phẩm đặc trưng tại cửa hàng của Nghệ nhân Nghiêm Thị Thu Hương.
 

Nhân dịp Tuần lễ du lịch làng nghề lụa Vạn Phúc với chủ đề “Vạn Phúc – sắc lụa nghìn năm” diễn ra từ ngày 8/11-17/11/2018 vừa qua, chị Thu Hương đã tự mình thiết kế nên những mẫu áo dài trên chất liệu vải lụa để trình diễn trong chuỗi các hoạt động của Tuần lễ du lịch làng nghề lụa Vạn Phúc. Chị Hương cười rồi nói: Có nhiều phóng viên, nhà báo về đưa tin, ai cũng khen ngợi bộ thiết kế áo dài của chị, và họ còn ngạc nhiên hơn nữa khi biết được người thiết kế bộ áo dài ấy chính là nghệ nhân của làng nghề. Chị cảm thấy vô cùng tự hào vì đã góp được một phần công sức của mình cho sự thành công của tuần lễ và chung tay lưu giữ nét đẹp của làng nghề lụa Vạn Phúc. 

Tâm huyết với nghề

Với đôi bàn tay tài hoa, khéo léo, khối óc không ngừng sáng tạo, chị Thu Hương thiết kế được nhiều sản phẩm trên chất liệu vải lụa như: Khăn, mũ, túi xách, quần áo, gối hay chăn ga…Các sản phẩm chị làm ra vô cùng tinh xảo, các họa tiết được in trên sản phẩm đòi hỏi người thợ phải có tay nghề và kì công. Những chiếc khăn có họa tiết hoa lá hoàn toàn được vẻ thủ công, chính vì vậy khi thành phẩm chiếc khăn nhìn thanh mảnh, nhẹ nhàng, mọi thứ như được hòa quyện vào nhau vô cùng tự nhiên.

Những ngày đầu tiên bắt tay vào nối nghiệp gia đình, chị Hương cũng gặp không ít khó khăn, từ khâu tìm nguyên liệu cho đến đầu ra. Đồng thời phải chăm lo tốt cho đời sống của chị em công nhân tại xưởng của gia đình. Trước đây, các doanh nghiệp xuất khẩu thường tới đặt hàng chị với số lượng và mẫu mã định trước. Ngày nay, cơ sở của chị không cần qua trung gian, 

Một người yêu nghề, đau đáu muốn gìn giữ nghề truyền thống chị Hương đã tham gia vào công tác dạy nghề tại địa phương. Với sự hỗ trợ về cơ sở vật chất của lãnh đạo địa phương. Chị Hương đã truyền nghề cho các thế hệ sau, đa phần là các chị em phụ nữ, mỗi lớp có khoảng 20 đến 30 học viên. Sau mỗi khóa đào tạo, các học viên đều có thể biết được những kĩ thuật cơ bản của nghề. Nếu muốn nâng cao tay nghề, làm nghề thì có thể làm việc ngay tại cơ sở của chị. Hiện tại xưởng sản xuất của chị hiện có trên 20 nhân công. Đưa ra thị trường nhiều sản phẩm độc đáo với chất lượng tốt.
Với kinh nghiệm lâu năm trong nghề chị Thu Hương cho biết: Để sống được bằng nghề đòi hỏi người làm nghề phải khéo léo, có tâm, có kiến thức để hiểu được chất liệu vải, từ đó thiết kế ra những sản phẩm phù hợp với chất vải. Và quan trọng nhất là tình yêu đối với nghề, một trái tim luôn hương về làng nghề. 

Chị Hương vui mừng chia sẻ: các con chị cũng vô cùng yêu quý nghề truyền thống. người con gái út hiện đang học chuyên ngành ngoại ngữ với mong muốn sau này sẽ phát triển làng nghề, nhờ ngoại ngữ sẽ đưa sản phẩm của làng nghề đến với bạn bè quốc tế. mang nét duyên dáng của Việt Nam đi khắp năm châu. 
Bài và ảnh Ngô Thuý Hằng