$(document).ready(function () { $(".validate").validationEngine(); });
Thứ năm, 07-03-2019 | 10:04GMT+7

Nghệ nhân đậu bạc Quách Tuấn Tú: Gửi trọn tình yêu qua từng tác phẩm

TBV - Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống làm nghề đậu bạc, nghệ nhân Quách Tuấn Tú từ nhỏ đã hiểu hết những giá trị của nghề, một lòng yêu nghề và mong muốn gìn giữ nghề của cha ông.
Lưu giữ hồn quê

Với hơn 25 năm tuổi nghề, nghệ nhân Quách Tuấn Tú đã trải qua không ít vui, buồn với nghề. Anh Tú chia sẻ: Được sinh ra trong một gia đình có nghề truyền thống, ngay từ nhỏ anh đã được ông, cha chỉ dạy cho những kỹ thuật của nghề từ đơn giản tới phức tạp. Từ nhỏ tới lớn cuộc sống anh gắn liền với nghề kim hoàn. 

Gắn bó với nghề kim hoàn đối với anh như là một cái duyên. Là một người am hiểu nghề anh nhận thấy rõ những khó khăn của nghề kim hoàn, những năm tháng còn ngồi trên ghế nhà trường chưa bao giờ anh nghĩ mình sẽ theo nghề, thế những cái duyên với nghề đã dẫn dắt anh theo nghề, gìn giữ và phát triển nghề tới hôm nay. 
 

Anh Tú quan niệm: Mỗi tác phẩm dù đơn giản hay cầu kì đều mang trong mình một ý nghĩa, một câu truyện riêng, người nghệ nhân làm nghề như đang muốn kể một câu chuyện, gửi gắm tâm hồn mình trong từng tác phẩm, họ nhờ tác phẩm ấy lan tỏa tới mọi người xung quanh. Có lẽ vậy mà mỗi tác phẩm của anh luôn có một nét rất riêng, mộc mạc, giản dị nhưng vô cùng độc đáo. 

Nhờ nét riêng biệt trong nghề mà anh Quách Tuấn Tú đã gặt hái được nhiều thành công, giải nhất cuộc thi thiết kế mẫu mã sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội năm 2018 với chủ đề “Sản phẩm TCMN gắn với phát triển làng nghề và du lịch Hà Nội” Đã ghi dấu ấn trong hơn 25 năm làm nghề của anh. Anh Tú mang tới cuộc thi tác phẩm “Tranh sen đậu bạc”, đối với anh hoa sen là quốc hoa của Việt Nam, toát nên sự thanh cao, thuần khiết. Anh làm ra sản phẩm trước tiên là muốn gửi gắm vào đó niềm tự hào dân tộc, tình yêu quê hương đất nước. Sau đó là tình yêu với nghề, sản phẩm làm ra như một lời cảm ơn của anh dành cho nghề đậu bạc. Bên cạnh đó, chủ đề của cuộc thi gắn với phát triển nghề TCMN, phát triển du lịch Hà Nội, anh không quên thiết kế tác phẩm sao cho phù hợp với chủ đề, một bức tranh gọn nhẹ, tinh tế sẽ luôn là sự lựa chọn hàng đầu cho những du khách, bạn bè quốc tế khắp năm châu.  
 

Nghệ nhân Quách Tuấn Tú đạt giải nhất cuộc thi thiết kế mẫu mã sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội năm 2018 với chủ đề “Sản phẩm TCMN gắn với phát triển làng nghề và du lịch Hà Nội”.
 
Để làm ra một sản phẩm ngoài cái hồn, người làm nghề luôn cần có một tay nghề cao, thông thạo các kĩ thuật cơ bản và nâng cao của nghề. Sự kết hợp của đôi bàn tay khéo léo, tỉ mỉ với khối óc sáng tạo đã cho ra đời nhiều kiệt tác. 

Nỗi niềm người làm nghề 

Anh Tú cho biết để tạo nên một sản phẩm người thợ cần phải trải qua những kỹ thuật cơ bản sau: Đúc bạc thành thỏi, cán và kéo sợi bạc thành những sợi nhỏ, sau đó se sợi bạc thành những sợi se khác nhau, cán dẹp các sợi bạc đã se, tiếp theo người thợ sẽ nhờ vào sự khéo léo của đôi bàn tay tết, uốn sợi bạc thành các họa tiết nhỏ. Dựng khung sản phẩm bằng sợi bạc trơn, cuối cùng là hàn ghép các họa tiết vừa tạo vào khung. Với các sản phẩm đậu bạc thì đậu sẽ là bước cuối cùng để cho ra đời một sản phẩm hoàn thiện.
 

Nghề đậu bạc trước đây được làm hoàn toàn thủ công, những người làm nghề đòi hỏi phải có lòng kiên trì, yêu nghề thì mới theo được nghề. Ngày này, với sự phát triển của công nghệ, máy móc cũng xuất hiện ngày một nhiều, hỗ trợ cho người làm nghề một số công đoạn. Để tạo nên một sản phẩm tinh xảo không thể thiếu đi đôi bàn tay của người làm nghề. 

Hơn 80% các công đoạn của nghề đòi hỏi làm thủ công, có lẽ vì vậy nguồn nhân lực đang trở thành một bài toán khó trong sự phát triển của nghề. Vừa là một người trực tiếp sản xuất, vừa là người kinh doanh hơn ai hết, anh Tú hiểu được những gì cần cho sự phát triển của nghề. Thông thường các sản phẩm của anh làm ra đều được khách hàng đánh giá cao về chất lượng và mẫu mã. Tuy nhiên, với những đơn hàng xuất khẩu lớn, cơ sở của anh chưa đáp ứng được vì nhu cầu nhân lực còn hạn chế. Hiện tại chỉ đáp ứng được đối với các đơn hàng nhỏ. 
 

Để gìn giữ và phát triển nghề đậu bạc truyền thống, UBND quận Hoàng Mai đã tổ chức nhiều lớp dạy nghề cho các thanh niên trong làng, nhưng kết quả không cao, anh Tú chia sẻ. Một lớp dạy nghề có khoảng từ 20 đến 30 học viên tuy nhiên người bám trụ lại với nghề chỉ còn 2 đến 3 người. Một phần đây là nghề thủ công, một phần do thu nhập thấp nên nghề đậu bạc chưa thu hút được lao động.   

Bài toán về lao động làm nghề luôn là một bài toán khó giải quyết nhất cho người làm nghề. Phải thực sự yêu nghề thì mới có thể bám trụ với nghề và cho ra đời những sản phẩm tâm huyết, anh Tú khẽ thở dài và nói. 
 

Cho dù ở bất kỳ ngành nghề nào cũng luôn cần những người mặn mà, tha thiết với nghề, cống hiến cho nghề bằng cả trái tim, hiểu được ý nghĩa của nghề, góp phần lưu giữ ngành nghề truyền thống của dân tộc. Đặc biệt hơn, nghề đậu bạc được mệnh danh là một trong bốn nghề tinh hoa nhất của làng nghề Thăng Long, người làm nghề đậu bạc còn mang trong mình niềm tư hào về lịch sử của làng nghề. 
 

Ngoài ra, anh Tú cũng gửi lời cảm ơn tới Bộ Công Thương, Sở Công Thương thành phố Hà Nội, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã quan tâm tới làng nghề, tổ chức nhiều hội chợ, triển lãm cho các làng nghề. Từ đó, giúp quảng bá thương hiệu làng nghề. 

Là một nghệ nhân đậu bạc, anh Tú luôn giành hết tâm huyết của mình cho nghề và sự phát triển của nghề đậu bạc Định Công. Đồng thời là một truyền nhân của làng nghề, anh luôn cố gắng hết mình để đưa nghề phát triển, gặt hái nhiều thành công hơn nữa trên con đường sự nghiệp của mình, những thành công đó sẽ là những món quà vô giá để anh dành tặng cho người cha thân yêu của mình, người đã chỉ dạy anh không chỉ là kĩ thuật nghề mà hơn hết là đạo lý uống nước nhớ nguồn của cha ông ta. 

Tiếp bước cha - Nghệ nhân Ưu tú Quách Văn Hiểu, giờ đây anh Tú lại tiếp tục viết nên nhiều trang sử tự hào cho nghề đậu bạc Định Công. 
Bài và ảnh Thuý Thuý